10/9 là ngày gì? Lắng nghe và thấu hiểu trong Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát

Ngày 10/9 hằng năm được biết đến là Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát, một dịp để cộng đồng quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần, sự kết nối và những cuộc trò chuyện kịp thời. Trong nhiều trường hợp, một lời hỏi thăm chân thành, một thái độ không phán xét hoặc sự hỗ trợ đúng lúc có thể giúp một người cảm thấy mình không đơn độc. Vì vậy, ngày 10/9 không chỉ là ngày nâng cao nhận thức, mà còn là lời nhắc mỗi chúng ta học cách lắng nghe, thấu hiểu và quan tâm đến nhau nhiều hơn.

1. Vì sao ngày 10/9 trở thành Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát?

Ngày 10/9 là Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát, tên tiếng Anh là World Suicide Prevention Day. Ngày này được tổ chức hằng năm nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe tinh thần, giảm kỳ thị và khuyến khích cộng đồng tạo ra những kênh hỗ trợ an toàn cho người đang gặp khó khăn.

Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát được thiết lập vào năm 2003 bởi Hiệp hội Quốc tế Phòng chống Tự sát, với sự đồng hành của Tổ chức Y tế Thế giới. Việc chọn ngày 10/9 tạo ra một dấu mốc chung để các quốc gia, tổ chức, trường học, nơi làm việc và cộng đồng cùng lên tiếng về sức khỏe tinh thần.

Giai đoạn 2024-2026, chủ đề của ngày này là “Changing the Narrative on Suicide”, có thể hiểu là “Thay đổi cách nói về tự sát”. Thông điệp này nhấn mạnh việc giảm im lặng, giảm kỳ thị và bắt đầu những cuộc trò chuyện an toàn, tôn trọng hơn về sức khỏe tinh thần.

2. Sức khỏe tinh thần cần sự chung tay của gia đình và cộng đồng

Khủng hoảng tinh thần không bao giờ chỉ là câu chuyện của riêng một cá nhân. Đằng sau đó có thể là nhiều yếu tố đan xen như áp lực học tập, công việc, mối quan hệ, tài chính, sự cô đơn, biến cố cuộc sống hoặc thiếu mạng lưới hỗ trợ.

Chính vì vậy, việc phòng ngừa cần sự chung tay của cả gia đình, nhà trường, nơi làm việc và cộng đồng. Gia đình có thể tạo cảm giác an toàn để người thân dễ mở lòng hơn. Bạn bè có thể hỏi han khi nhận thấy người khác có dấu hiệu bất ổn. Trường học và nơi làm việc có thể xây dựng môi trường biết lắng nghe, giảm áp lực và có kênh hỗ trợ phù hợp.

Một xã hội biết lắng nghe sẽ giúp người đang khó khăn cảm thấy dễ nói ra điều mình cần. Một người thân biết quan sát, một người bạn biết hỏi han đúng lúc hay một cộng đồng bớt phán xét đều có thể trở thành điểm tựa quan trọng.

3. Những thay đổi cảm xúc, hành vi không nên bỏ qua

Không phải lúc nào người gặp khó khăn về tinh thần cũng nói rõ điều họ đang trải qua. Vì vậy, việc quan sát những thay đổi trong cảm xúc, hành vi và sinh hoạt hằng ngày là điều rất cần thiết.

Một số dấu hiệu nên được quan tâm gồm:

• Buồn bã, thu mình hoặc mất hứng thú trong thời gian dài.
• Thay đổi rõ rệt về giấc ngủ, ăn uống hoặc thói quen sinh hoạt.
• Tránh gặp gỡ bạn bè, gia đình hoặc những người thân thiết.
• Dễ cáu gắt, kiệt sức, mất tập trung hoặc đau khổ kéo dài.
• Thường xuyên nói rằng mình quá mệt mỏi, thấy bản thân là gánh nặng hoặc không còn nhiều hy vọng.

Những dấu hiệu này không có nghĩa chắc chắn một người đang ở trong tình huống nguy hiểm, nhưng đó là tín hiệu cho thấy họ cần được quan tâm, lắng nghe và kết nối với sự hỗ trợ phù hợp.

4. Cách ở bên người thân khi họ cần hỗ trợ tinh thần

Khi nhận thấy một người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp có dấu hiệu bất ổn về tinh thần, điều quan trọng đầu tiên là tiếp cận bằng sự bình tĩnh và không phán xét. Bạn không cần phải là chuyên gia tâm lý mới có thể bắt đầu một cuộc trò chuyện tử tế.

Bạn có thể làm những điều đơn giản nhưng rất cần thiết như:

• Hỏi thăm bằng thái độ nhẹ nhàng, chân thành.
• Lắng nghe nhiều hơn là vội đưa lời khuyên.
• Tránh phủ nhận cảm xúc hoặc xem nhẹ điều họ đang trải qua.
• Không dùng lời nói trách móc, đổ lỗi hoặc gây thêm áp lực.
• Khuyến khích họ chia sẻ với người thân đáng tin cậy, chuyên gia tâm lý hoặc cơ sở y tế.
• Nếu tình huống có dấu hiệu khẩn cấp về an toàn, hãy nhanh chóng tìm sự hỗ trợ từ người lớn đáng tin cậy, nhân viên y tế hoặc dịch vụ cấp cứu tại địa phương.

Khi nói về chủ đề này, cũng cần dùng ngôn ngữ cẩn trọng. Không nên chia sẻ thông tin theo hướng giật gân, không mô tả chi tiết tình huống nguy hiểm và không lãng mạn hóa nỗi đau. Thay vào đó, hãy nhấn mạnh rằng khủng hoảng tinh thần có thể được hỗ trợ và người đang gặp khó khăn xứng đáng được lắng nghe bằng sự tôn trọng.

5. Chăm sóc sức khỏe tinh thần từ những thói quen hằng ngày

Sức khỏe tinh thần không chỉ được chăm sóc khi đã rơi vào khủng hoảng. Những thói quen nhỏ trong đời sống hằng ngày cũng có thể giúp mỗi người duy trì sự ổn định và kết nối tốt hơn.

Một số cách chăm sóc bản thân có thể bắt đầu từ:

• Duy trì giấc ngủ và bữa ăn đều đặn.
• Dành thời gian vận động nhẹ hoặc ra ngoài hít thở không khí.
• Giữ liên lạc với người thân, bạn bè hoặc người mình tin tưởng.
• Giảm thời gian tiếp xúc với nội dung tiêu cực nếu cảm thấy quá tải.
• Tập gọi tên cảm xúc thay vì cố gắng chịu đựng một mình.
• Tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cảm xúc buồn bã, lo âu hoặc kiệt sức kéo dài.

Những thói quen này không thay thế cho hỗ trợ y tế hoặc tư vấn chuyên môn khi cần, nhưng có thể góp phần tạo nền tảng tốt hơn cho đời sống tinh thần.

6. Mua thực phẩm chăm sóc bữa ăn gia đình tại Kingfoodmart

Trong đời sống hằng ngày, một bữa cơm không thể giải quyết mọi vấn đề tinh thần, nhưng có thể là cơ hội để các thành viên trong gia đình ngồi lại, trò chuyện và quan tâm đến nhau nhiều hơn. Đôi khi, việc cùng chuẩn bị bữa ăn, hỏi han một ngày của nhau hoặc lắng nghe một câu chuyện nhỏ cũng giúp người thân cảm thấy được kết nối.

Tại Kingfoodmart, bạn có thể dễ dàng lựa chọn nhiều nhóm thực phẩm cho bữa ăn gia đình như:

• Rau củ quả tươi sạch.
• Thịt, cá, trứng và hải sản chất lượng.
• Trái cây trong nước và nhập khẩu.
• Sữa, ngũ cốc và sản phẩm dinh dưỡng.
• Thực phẩm chế biến sẵn tiện lợi.
• Đồ uống, bánh và nhu yếu phẩm cho cả gia đình.

Nhân Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát 10/9, mỗi người có thể bắt đầu từ những điều rất gần: quan tâm đến cảm xúc của người thân, hỏi thăm bạn bè khi thấy họ khác thường và tạo ra những khoảnh khắc kết nối an toàn hơn trong gia đình.

Giải đáp câu hỏi thường gặp về Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp giúp bạn có thêm góc nhìn thực tế khi tìm hiểu và hưởng ứng Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát.

Có nên hỏi thăm khi thấy ai đó có vẻ bất ổn không?

Có. Một lời hỏi thăm nhẹ nhàng có thể giúp người đang khó khăn cảm thấy được nhìn thấy và được quan tâm. Bạn có thể bắt đầu bằng những câu đơn giản như “Dạo này bạn ổn không?” hoặc “Mình thấy bạn có vẻ mệt, mình có thể ngồi nghe bạn một chút không?”.

Nếu người thân không muốn chia sẻ thì nên làm gì?

Bạn nên tôn trọng nhịp độ của họ, nhưng vẫn thể hiện rằng mình sẵn sàng ở bên khi họ cần. Đừng ép họ kể ngay lập tức, cũng đừng tỏ ra thất vọng. Đôi khi, việc biết có một người đáng tin cậy luôn sẵn lòng lắng nghe đã là một sự hỗ trợ quan trọng.

Làm sao để nói về sức khỏe tinh thần mà không gây áp lực?

Hãy dùng ngôn ngữ nhẹ nhàng, không phán xét và không vội đưa lời khuyên. Thay vì nói “Bạn phải mạnh mẽ lên”, có thể nói “Mình không chắc có thể hiểu hết, nhưng mình muốn lắng nghe nếu bạn cần”. Cách nói này giúp người đối diện cảm thấy an toàn hơn.

Khi nào cần tìm hỗ trợ chuyên môn?

Nếu cảm xúc buồn bã, lo âu, kiệt sức hoặc mất kiểm soát kéo dài và ảnh hưởng đến học tập, công việc, giấc ngủ, ăn uống hoặc các mối quan hệ, bạn nên khuyến khích người đó tìm đến chuyên gia tâm lý, bác sĩ hoặc cơ sở y tế phù hợp. Nếu tình huống có dấu hiệu khẩn cấp về an toàn, cần tìm sự hỗ trợ ngay từ người lớn đáng tin cậy hoặc dịch vụ cấp cứu tại địa phương.

Có thể hưởng ứng ngày 10/9 bằng cách nào?

Bạn có thể tìm hiểu về sức khỏe tinh thần, chia sẻ thông tin đúng cách, hỏi thăm người thân, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc đơn giản là học cách lắng nghe tử tế hơn. Những hành động nhỏ nhưng đều đặn có thể góp phần tạo ra môi trường an toàn hơn cho mọi người.

Gia đình có thể tạo không gian kết nối như thế nào?

Gia đình có thể bắt đầu từ những việc gần gũi như ăn cơm cùng nhau, hỏi han một ngày của nhau, hạn chế phán xét khi con cái hoặc người thân chia sẻ cảm xúc, cùng đi dạo hoặc cùng làm một việc nhỏ trong nhà. Sự kết nối đều đặn giúp mỗi người cảm thấy mình không phải đối mặt với khó khăn một mình.

Ngày Thế giới Phòng chống Tự sát 10/9 nhắc chúng ta rằng sức khỏe tinh thần cần được quan tâm bằng sự nghiêm túc, thấu hiểu và không phán xét. Mỗi cuộc trò chuyện an toàn, mỗi lời hỏi thăm đúng lúc và mỗi hành động quan tâm đều có thể trở thành điểm tựa cho một người đang gặp khó khăn. Hãy bắt đầu từ những điều gần gũi nhất như lắng nghe nhiều hơn, kết nối nhiều hơn và tạo ra những không gian gia đình, trường học, nơi làm việc nhân văn hơn mỗi ngày cùng Kingfoodmart.

---

Ngày cập nhật dữ liệu: 15/07/2026

Người thực hiện: Khánh Huyền – Là một người viết thích quan sát, giàu lòng đồng cảm và luôn hướng đến lối sống tích cực, Huyền hy vọng những chia sẻ này sẽ mang lại cho bạn những góc nhìn ấm áp, giúp chúng ta biết cách lắng nghe, thấu hiểu và sưởi ấm tâm hồn của những người xung quanh.