01/10 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế Người cao tuổi
Ngày 01/10 hằng năm là Ngày Quốc tế Người cao tuổi, dịp ghi nhận những đóng góp của người lớn tuổi và nâng cao nhận thức về già hóa dân số, sức khỏe cũng như chất lượng cuộc sống khi tuổi ngày càng cao. Hãy cùng Kingfoodmart tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi năm 2026.
1. Ngày 01/10 là ngày gì?
Ngày 01/10 được dành để tôn vinh người cao tuổi trên toàn thế giới, đồng thời nhắc cộng đồng quan tâm hơn đến những vấn đề liên quan đến tuổi già và quá trình già hóa dân số.
Ngày 01/10 là Ngày Quốc tế Người cao tuổi, tên tiếng Anh là International Day of Older Persons, thường được viết tắt là IDOP. Đây là ngày quốc tế do Liên Hợp Quốc thiết lập nhằm nâng cao nhận thức về sức khỏe, an sinh, quyền lợi và sự tham gia của người cao tuổi trong xã hội.
Ngày này không chỉ hướng đến việc chăm sóc người lớn tuổi mà còn ghi nhận những đóng góp của họ đối với gia đình, cộng đồng và xã hội. Người cao tuổi vẫn có thể tiếp tục học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm, tham gia hoạt động cộng đồng và đưa ra những quyết định liên quan đến cuộc sống của mình.
2. Nguồn gốc và ý nghĩa Ngày Quốc tế Người cao tuổi
Để hiểu rõ hơn vì sao ngày 01/10 được lựa chọn, cần nhìn lại những nỗ lực quốc tế trong việc quan tâm đến người cao tuổi và ứng phó với xu hướng già hóa dân số.
2.1. Nguồn gốc Ngày Quốc tế Người cao tuổi
Năm 1982, Đại hội Thế giới về Tuổi già được tổ chức tại Vienna, Áo. Tại đây, Kế hoạch Hành động Quốc tế Vienna về Người cao tuổi được thông qua, đặt nền tảng cho nhiều chương trình và chính sách liên quan đến người lớn tuổi.
Đến ngày 14/12/1990, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 45/106, chính thức lựa chọn ngày 01/10 hằng năm là Ngày Quốc tế Người cao tuổi. Ngày này được tổ chức lần đầu vào năm 1991 và duy trì cho đến nay.
2.2. Ý nghĩa Ngày Quốc tế Người cao tuổi
Ngày 01/10 trước hết là dịp để ghi nhận những đóng góp của người cao tuổi. Qua nhiều năm lao động, chăm sóc gia đình và tham gia xã hội, người lớn tuổi sở hữu nhiều kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm có thể tiếp tục được truyền lại cho thế hệ sau.
Bên cạnh đó, ngày này cũng giúp cộng đồng chú ý hơn đến các vấn đề như chăm sóc sức khỏe, an sinh, môi trường sống, khả năng tiếp cận dịch vụ và nguy cơ bị phân biệt đối xử dựa trên tuổi tác.
Ý nghĩa của Ngày Quốc tế Người cao tuổi vì thế không chỉ nằm ở việc “chăm sóc người già”, mà còn hướng đến một xã hội nơi người lớn tuổi được tôn trọng, lắng nghe và tạo điều kiện để tiếp tục tham gia cuộc sống theo khả năng và mong muốn của mình.
3. Chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi năm 2026
Mỗi năm, Ngày Quốc tế Người cao tuổi có một chủ đề riêng nhằm phản ánh những vấn đề nổi bật liên quan đến tuổi thọ, già hóa dân số và chất lượng cuộc sống của người lớn tuổi.
3.1. Chủ đề của Liên Hợp Quốc năm 2026
Chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi năm 2026 của Liên Hợp Quốc là “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives”, có thể hiểu là “Kỷ nguyên trường thọ: Tư duy lại các hệ thống cho cuộc sống dài lâu hơn”.
Chủ đề này phản ánh thực tế con người đang sống lâu hơn trước. Khi tuổi thọ tăng lên, các lĩnh vực như y tế, an sinh xã hội, nhà ở, giao thông, việc làm và môi trường cộng đồng cũng cần thay đổi để phù hợp hơn với một dân số ngày càng lớn tuổi.
Thông điệp năm 2026 không chỉ nói về việc sống lâu hơn, mà còn nhấn mạnh chất lượng của những năm sống thêm. Người cao tuổi cần có điều kiện duy trì sức khỏe, sự an toàn, tính độc lập và khả năng tiếp tục tham gia xã hội.
3.2. Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam năm 2026
Tại Việt Nam, tháng 10 hằng năm là Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam. Năm 2026, chủ đề được triển khai là “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp Người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số”.
Nội dung này nhấn mạnh sự phối hợp giữa gia đình, cộng đồng và các đơn vị liên quan trong chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ đời sống và phát huy vai trò của người cao tuổi.
Hai chủ đề cần được phân biệt rõ: chủ đề “Kỷ nguyên trường thọ” là thông điệp toàn cầu của Liên Hợp Quốc dành cho ngày 01/10/2026, còn chủ đề “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp…” gắn với Tháng hành động vì Người cao tuổi tại Việt Nam.
4. Già hóa dân số tại Việt Nam hiện nay
Ngày Quốc tế Người cao tuổi ngày càng được quan tâm khi số người lớn tuổi đang tăng nhanh tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Theo WHO, đến năm 2030, cứ 6 người trên thế giới sẽ có 1 người từ 60 tuổi trở lên. Quy mô nhóm dân số này được dự báo tiếp tục tăng trong những thập kỷ tới.
Tại Việt Nam, kết quả Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024 cho thấy cả nước có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Điều này cho thấy quá trình già hóa dân số đang diễn ra nhanh và ngày càng tác động rõ hơn đến đời sống xã hội.
Sự gia tăng số người cao tuổi đặt ra nhiều yêu cầu về chăm sóc sức khỏe, an sinh, môi trường sống và các hoạt động cộng đồng. Bên cạnh đó, duy trì giao tiếp, các mối quan hệ và khả năng tham gia xã hội cũng có ý nghĩa lớn đối với chất lượng cuộc sống của người lớn tuổi.
5. Những việc ý nghĩa có thể làm trong ngày 01/10
Không nhất thiết phải tổ chức một hoạt động cầu kỳ để hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi. Những việc gần gũi, phù hợp với sở thích và nhu cầu của ông bà, cha mẹ đôi khi lại ý nghĩa hơn.
- Dành thời gian trò chuyện: Ghé thăm, gọi điện, cùng ăn cơm hoặc ngồi lại hỏi han về cuộc sống hằng ngày. Việc lắng nghe những câu chuyện, suy nghĩ và mong muốn của người lớn tuổi cũng là cách thể hiện sự quan tâm và tôn trọng.
- Cùng thực hiện hoạt động quen thuộc: Có thể cùng ông bà xem lại ảnh gia đình, đi dạo, chăm cây, đi chợ, nấu ăn hoặc thực hiện một sở thích mà họ yêu thích.
- Hỗ trợ sử dụng công nghệ: Nếu ông bà chưa quen với điện thoại thông minh, bạn có thể hướng dẫn cách gọi video, xem ảnh, đọc tin hoặc liên lạc với người thân.
- Chuẩn bị một bữa cơm gia đình: Chọn những món ông bà, cha mẹ yêu thích và dành thời gian để nhiều thế hệ cùng ngồi lại bên bàn ăn.
- Chọn món quà phù hợp: Không nhất thiết phải là món quà có giá trị cao. Trái cây, sách, cây cảnh, album ảnh gia đình hoặc đồ dùng thường ngày đều có thể trở thành lựa chọn thiết thực nếu phù hợp với sở thích của người nhận.
6. Chuẩn bị bữa cơm ấm áp cùng Kingfoodmart
Ngày 01/10 cũng là dịp để cả gia đình cùng ngồi lại bên một bữa cơm và dành thêm thời gian cho ông bà, cha mẹ. Không cần chuẩn bị thực đơn quá cầu kỳ, bạn có thể chọn những món quen thuộc, dễ ăn và phù hợp với khẩu vị của người lớn tuổi trong gia đình.
Một bữa cơm đơn giản có thể kết hợp đủ món mặn, rau và canh để cả gia đình cùng thưởng thức. Bạn có thể tham khảo:
- Cá hấp hoặc cá kho ăn cùng rau luộc và canh rau củ.
- Thịt heo kho mềm kết hợp với canh bí, canh cải hoặc rau xào.
- Gà hấp, gà luộc dùng cùng rau củ và một món canh thanh nhẹ.
- Đậu hũ sốt cà hoặc đậu hũ kho nấm cho thực đơn nhẹ nhàng hơn.
- Cháo cá, cháo thịt hoặc súp rau củ nếu ông bà thích những món mềm và dễ dùng.
- Trái cây tươi hoặc sữa chua để dùng sau bữa ăn.
Khi chọn món, nên ưu tiên những món ông bà, cha mẹ quen ăn và yêu thích. Nếu người thân đang có chế độ ăn riêng, gia đình có thể điều chỉnh nguyên liệu và cách chế biến cho phù hợp.
Tại Kingfoodmart, bạn có thể tìm mua rau củ, thịt, cá, trứng, đậu hũ, trái cây cùng nhiều loại gia vị và thực phẩm tiện lợi để chuẩn bị bữa ăn tại nhà. Chỉ cần vài món quen thuộc, nấu theo khẩu vị của ông bà và dành thời gian cùng nhau dùng bữa cũng đã đủ tạo nên một ngày 01/10 gần gũi và ý nghĩa.
Giải đáp câu hỏi thường gặp về Ngày Quốc tế Người cao tuổi
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp giúp bạn hiểu rõ hơn về ngày 01/10, tên gọi IDOP và những hoạt động liên quan đến người cao tuổi.
Ngày 01/10 là ngày gì?
Ngày 01/10 hằng năm là Ngày Quốc tế Người cao tuổi, tên tiếng Anh là International Day of Older Persons. Đây là ngày do Liên Hợp Quốc thiết lập nhằm nâng cao nhận thức về già hóa dân số, quyền lợi, nhu cầu và những đóng góp của người cao tuổi.
IDOP là gì?
IDOP là viết tắt của International Day of Older Persons, nghĩa là Ngày Quốc tế Người cao tuổi. Ngày này được tổ chức vào 01/10 hằng năm.
Ngày Quốc tế Người cao tuổi bắt đầu từ năm nào?
Đại hội đồng Liên Hợp Quốc chính thức chọn ngày 01/10 làm Ngày Quốc tế Người cao tuổi vào ngày 14/12/1990. Ngày Quốc tế Người cao tuổi đầu tiên được tổ chức vào năm 1991.
Chủ đề Ngày Quốc tế Người cao tuổi năm 2026 là gì?
Chủ đề năm 2026 của Liên Hợp Quốc là “The Age of Longevity: Rethinking Systems for Longer Lives”, tập trung vào việc điều chỉnh các hệ thống xã hội để phù hợp với xu hướng con người ngày càng sống lâu hơn.
Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam diễn ra vào tháng mấy?
Tháng 10 hằng năm là Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam. Đây là dịp triển khai nhiều hoạt động chăm sóc, hỗ trợ và phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng.
Ngày Quốc tế Người cao tuổi có phải Ngày của Ông bà không?
Không. Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10 là ngày quốc tế dành cho các vấn đề liên quan đến người cao tuổi trên phạm vi toàn cầu. Nội dung của ngày này rộng hơn việc tri ân ông bà, bao gồm già hóa dân số, quyền lợi, sức khỏe, môi trường sống và sự tham gia của người lớn tuổi trong xã hội.
Ngày 01/10 – Ngày Quốc tế Người cao tuổi là dịp ghi nhận những đóng góp của các thế hệ đi trước và nhắc cộng đồng quan tâm hơn đến một xã hội đang ngày càng già hóa. Trong gia đình, sự quan tâm có thể bắt đầu từ những việc rất gần gũi như một cuộc trò chuyện, buổi ghé thăm hay bữa cơm có đủ các thành viên. Nhân ngày 01/10, bạn có thể cùng Kingfoodmart chuẩn bị những nguyên liệu quen thuộc để dành thêm một khoảng thời gian ấm áp bên ông bà, cha mẹ.
Cập nhật ngày: 27/90/2026
Thực hiện bởi: Khánh Huyền – Người luôn trân trọng những giá trị gia đình và yêu thích chăm sóc người thân qua từng bữa cơm ấm áp. Ngày Quốc tế Người cao tuổi 01/10 không chỉ là dịp nhìn lại xu hướng già hóa dân số toàn cầu, mà còn là khoảng lặng ý nghĩa để mỗi chúng ta dành sự quan tâm trọn vẹn hơn cho ông bà, cha mẹ. Từ việc lắng nghe những câu chuyện đời thường cho đến tự tay chuẩn bị một bữa cơm gia đình thanh nhẹ, tròn vị cùng Kingfoodmart, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguồn gốc, chủ đề năm 2026 cùng những cách thiết thực để gửi trao yêu thương đến thế hệ đi trước. Chúc bạn và gia đình có những khoảnh khắc sum vầy thật ấm áp!
